Kích thước mộ đá là một trong những vấn đề được nhiều gia đình quan tâm khi xây dựng hoặc cải tạo phần mộ cho ông bà, tổ tiên. Một ngôi mộ không chỉ cần có kiểu dáng đẹp, cân đối mà còn cần lựa chọn kích thước phù hợp với diện tích khu đất, loại mộ, kết cấu công trình và quan niệm truyền thống của gia đình.
Trong quá trình thiết kế mộ đá, nhiều gia đình lựa chọn kích thước dựa trên thước Lỗ Ban với mong muốn các thông số rơi vào cung đẹp theo quan niệm phong thủy. Tuy nhiên, kích thước mộ không nên được lựa chọn chỉ dựa vào một con số cố định mà cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố như loại mộ, diện tích khu đất, khoảng cách giữa các phần mộ và thiết kế tổng thể.
Trong bài viết này, Đá Mỹ Nghệ Đức Chiến chia sẻ những thông tin cơ bản về kích thước mộ đá, cách đo và lựa chọn kích thước theo thước Lỗ Ban để gia đình có thêm cơ sở tham khảo trước khi đặt chế tác.
Kích thước mộ đá là các thông số về chiều dài, chiều rộng và chiều cao của một ngôi mộ. Tùy từng kiểu mộ mà kích thước còn có thể bao gồm kích thước phần đế, thân mộ, nắp mộ, bài vị, mái và các cấu kiện phía trên.
Ví dụ, một mẫu mộ đá không mái sẽ có kết cấu đơn giản hơn mộ đá một mái, hai mái hoặc ba mái. Vì vậy, không thể áp dụng một bộ kích thước duy nhất cho tất cả các loại mộ.
Khi thiết kế, cần phân biệt giữa:
Việc xác định rõ cách tính kích thước ngay từ đầu giúp tránh nhầm lẫn khi đặt chế tác.
Trong văn hóa truyền thống Việt Nam, thước Lỗ Ban thường được sử dụng để tham khảo kích thước trong xây dựng nhà cửa, đồ nội thất và một số công trình tâm linh.
Đối với mộ đá, nhiều gia đình mong muốn lựa chọn kích thước có các thông số nằm trong những cung được xem là tốt trên thước Lỗ Ban.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thước Lỗ Ban có nhiều loại và cách chia cung khác nhau. Vì vậy, trước khi sử dụng, cần xác định loại thước phù hợp với hạng mục đang đo thay vì lấy một bảng kích thước bất kỳ trên Internet.
Trong thực tế chế tác mộ đá, kích thước còn phải đảm bảo tính cân đối, kết cấu, khả năng gia công, vận chuyển và phù hợp với mặt bằng. Vì vậy, các kích thước theo Lỗ Ban nên được xem là cơ sở tham khảo trong quá trình thiết kế, không nên tách rời khỏi điều kiện thực tế của công trình.
Đây là câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu kích thước mộ đá.
Thước Lỗ Ban hiện có nhiều loại được sử dụng cho các mục đích khác nhau. Trong đó, loại thước thường được nhắc đến khi đo các hạng mục âm phần là thước Lỗ Ban 38,8 cm, còn được gọi là thước âm trạch trong nhiều tài liệu và công cụ trực tuyến.
Trên loại thước này, chiều dài được chia thành các cung và cung nhỏ với ý nghĩa khác nhau theo cách diễn giải truyền thống.
Tuy nhiên, các bảng quy đổi và cách gọi cung có thể khác nhau giữa các tài liệu. Vì vậy, khi gia đình đã có yêu cầu cụ thể về phong thủy hoặc đang làm công trình dòng họ, nên thống nhất một phương pháp đo với đơn vị thiết kế, người tư vấn hoặc người có chuyên môn trước khi chốt kích thước.
Không có một kích thước bắt buộc cho tất cả các ngôi mộ. Dưới đây là một số kích thước thường được sử dụng để gia đình tham khảo khi lựa chọn mẫu.
| Loại mộ | Kích thước tham khảo | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Mộ đá không mái | Khoảng 69 × 107 cm, 81 × 127 cm, 89 × 133 cm | Thiết kế gọn, phù hợp nhiều khu mộ |
| Mộ đá một mái | Khoảng 81 × 127 cm, 89 × 133 cm, 107 × 167 cm | Có mái phía trên, dáng cân đối |
| Mộ đá hai mái | Khoảng 89 × 133 cm, 107 × 167 cm, 117 × 167 cm | Kết cấu bề thế hơn |
| Mộ đá ba mái | Khoảng 107 × 167 cm trở lên | Thường dùng cho công trình có diện tích rộng |
| Mộ đá đôi | Tùy thiết kế và tổng chiều rộng | Dành cho hai phần mộ bố trí liền nhau |
| Mộ đá tròn | Tính theo đường kính và chiều cao | Có kết cấu và cách đo riêng |
Lưu ý: Các kích thước trên chỉ mang tính tham khảo. Khi chế tác thực tế, kích thước cần được điều chỉnh theo mẫu thiết kế, loại đá, độ dày cấu kiện, diện tích khu đất và yêu cầu của gia đình.
Một trong những sai sót thường gặp khi đặt mộ đá là nhầm giữa kích thước phần thân mộ và kích thước phủ bì.
Kích thước phủ bì thường được hiểu là kích thước tổng thể bên ngoài của phần mộ tại vị trí cần đo.
Ví dụ, nếu một mẫu mộ có kích thước phủ bì 81 × 127 cm thì con số này không nhất thiết đồng nghĩa với kích thước lòng mộ hoặc kích thước của từng cấu kiện.
Đối với những gia đình muốn đặt mộ theo một kích thước cụ thể, nên yêu cầu đơn vị chế tác thể hiện rõ kích thước trên bản vẽ để tránh nhầm lẫn.
Đây là yếu tố cần xem xét đầu tiên.
Nếu khu đất có diện tích hạn chế, lựa chọn mộ quá lớn có thể khiến khoảng cách giữa các ngôi mộ không đảm bảo và tổng thể trở nên chật chội.
Ngược lại, khu đất rộng có thể lựa chọn mẫu mộ có kích thước lớn hơn và bố trí thêm các hạng mục như lan can đá, cổng đá, cuốn thư, lăng thờ và sân hành lễ.
Mộ đá đơn, mộ đá đôi, mộ đá tròn và mộ đá có mái có những yêu cầu khác nhau về kích thước.
Ví dụ, mộ đá tròn thường được tính theo đường kính, trong khi nhiều mẫu mộ chữ nhật được tính theo chiều dài và chiều rộng phủ bì.
Nếu xây dựng một khu mộ gia đình hoặc dòng họ, không nên chọn kích thước từng ngôi mộ một cách độc lập.
Cần xác định tổng số mộ trước, sau đó xây dựng sơ đồ bố trí để đảm bảo:
Mộ đá đơn giản thường phù hợp với kích thước vừa phải. Trong khi đó, những mẫu mộ có mái, nhiều tầng hoặc chạm khắc cầu kỳ cần tính toán tỷ lệ giữa chiều dài, chiều rộng và chiều cao để tránh cảm giác nặng nề hoặc mất cân đối.
Nhiều gia đình cho rằng chỉ cần chọn đúng một con số trên thước Lỗ Ban là đủ. Tuy nhiên, trên thực tế việc thiết kế mộ đá cần xem xét nhiều yếu tố đồng thời.
Một kích thước phù hợp nên đảm bảo:
Do đó, không nên thay đổi kích thước kết cấu một cách máy móc chỉ để đạt một con số mà bỏ qua tỷ lệ tổng thể của công trình.
Mộ đá tròn có hình dạng khác với mộ chữ nhật nên cách xác định kích thước cũng khác.
Thông thường, các thông số quan trọng gồm:
Với mộ đá tròn nhiều cấp, tỷ lệ giữa đường kính các tầng cần được thiết kế đồng đều để tạo sự cân đối.
Gia đình có thể tham khảo các mẫu mộ đá tròn được chế tác sẵn hoặc yêu cầu thiết kế riêng dựa trên diện tích khu đất và nhu cầu sử dụng.
Mộ một mái thường có kích thước phần thân vừa phải và một hệ mái phía trên. Khi thiết kế cần tính đồng thời kích thước thân mộ và chiều cao mái để tổng thể không bị quá thấp hoặc quá cao.
Mộ hai mái có hai tầng mái nên chiều cao tổng thể lớn hơn. Phần mái cần được thiết kế cân đối với thân mộ và khoảng không gian xung quanh.
Mộ ba mái thường có dáng bề thế và chiều cao lớn. Vì vậy, mẫu này phù hợp hơn với những khu đất có diện tích rộng hoặc các công trình được thiết kế tổng thể theo một phong cách thống nhất.
Khi xây dựng nhiều mộ trong cùng một khu vực, khoảng cách giữa các ngôi mộ cũng quan trọng không kém kích thước từng ngôi mộ.
Nếu đặt các ngôi mộ quá sát nhau:
Ngược lại, nếu khoảng cách quá lớn, diện tích khu mộ có thể không được sử dụng hiệu quả.
Vì vậy, với khu lăng mộ gia đình hoặc dòng họ, nên thiết kế tổng thể trước khi quyết định kích thước từng ngôi mộ.
Ngoài mộ đá, một khu lăng mộ hoàn chỉnh có thể có nhiều hạng mục khác.
Cổng cần có kích thước tương xứng với diện tích khu lăng mộ và thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển.
Cuốn thư thường được đặt phía trước khu lăng mộ và cần có tỷ lệ phù hợp với cổng cũng như tổng thể công trình.
Chiều cao lan can cần cân đối với mộ, cổng và các hạng mục khác để tạo thành một tổng thể thống nhất.
Nếu khu lăng mộ có lăng thờ chung, kích thước cần được tính toán dựa trên số lượng mộ, diện tích khu đất và vị trí trung tâm của công trình.
Các bảng kích thước trên Internet có thể giúp gia đình có thêm thông tin tham khảo nhưng không nên sử dụng một cách máy móc.
Nguyên nhân là cùng một kích thước nhưng khi thay đổi kiểu dáng, độ dày đá hoặc kết cấu thì tỷ lệ sản phẩm cũng thay đổi.
Đặc biệt với khu lăng mộ có nhiều hạng mục, cần thiết kế tổng thể để tránh tình trạng cổng quá nhỏ so với lăng thờ, mộ quá lớn so với khu đất hoặc khoảng cách giữa các hạng mục không hợp lý.
Khi khách hàng có nhu cầu đặt mộ đá, Đá Mỹ Nghệ Đức Chiến có thể tư vấn dựa trên các thông tin thực tế của công trình.
Đá Mỹ Nghệ Đức Chiến chuyên thiết kế, chế tác và thi công mộ đá, lăng mộ đá và các công trình đá mỹ nghệ.
Các mẫu mộ được thiết kế với nhiều kiểu dáng như mộ đá tròn, mộ đá đơn, mộ đá đôi, mộ đá một mái, mộ đá hai mái, mộ đá ba mái và mộ đá theo thiết kế riêng.
Đối với khách hàng chưa xác định được kích thước, có thể cung cấp diện tích khu đất, số lượng mộ và mẫu thiết kế mong muốn để được tư vấn phương án phù hợp.
Đối với khu lăng mộ gia đình, dòng họ, Đức Chiến có thể tư vấn tổng thể các hạng mục như mộ đá, lăng thờ, cổng đá, cuốn thư, lan can và các sản phẩm đá mỹ nghệ liên quan.
Kích thước mộ đá cần được lựa chọn dựa trên nhiều yếu tố như kiểu dáng, diện tích khu đất, số lượng mộ, kết cấu, tỷ lệ tổng thể và yêu cầu của gia đình. Thước Lỗ Ban có thể được sử dụng như một cơ sở tham khảo trong quá trình lựa chọn kích thước theo quan niệm truyền thống.
Quan trọng nhất là kích thước cuối cùng phải phù hợp với công trình thực tế, đảm bảo sự cân đối, chắc chắn và thuận tiện cho quá trình chế tác, vận chuyển, lắp đặt.
Nếu gia đình đang cần tư vấn kích thước mộ đá, mẫu mộ đá hoặc thiết kế khu lăng mộ đá, hãy liên hệ Đá Mỹ Nghệ Đức Chiến để được tư vấn theo diện tích thực tế, mẫu thiết kế và nhu cầu của từng gia đình.
Đá Mỹ Nghệ Đức Chiến
Thiết kế – Chế tác – Thi công mộ đá, lăng mộ đá và công trình đá mỹ nghệ.
